Quinoa komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, meer bepaald uit het Andesgebergte. Het gewas werd al duizenden jaren geleden geteeld door de Inca’s en andere inheemse volkeren in landen als Peru, Bolivia en Ecuador. Tegenwoordig wordt quinoa ook geteeld in Noord-Amerika en Europa.
De wortels van quinoa in de Andes
Het Andesgebergte is de thuisbasis van quinoa. Op hoogtes van soms wel 3.500 tot 4.000 meter gedijt de plant uitstekend, dankzij haar aanpassing aan koude nachten, weinig regen en arme grond. Precies die omstandigheden maakten quinoa tot een onmisbaar gewas voor de Inca’s. Zij noemden het “chisiya mama”, wat zoiets betekent als “moeder van alle granen”. Het was een basisvoedsel naast mais en aardappelen.
Bolivia en Peru gelden tot op de dag van vandaag als de grootste producenten ter wereld. Het Titicacameer, dat op de grens van deze twee landen ligt, wordt vaak gezien als het historische hart van de quinoateelt. Rond dit meer zijn de oudste teeltgebieden te vinden, en de lokale bevolking verbouwt het gewas er al generaties lang op dezelfde manier.
Waar komt quinoa vandaan buiten Zuid-Amerika?
Vanaf de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw raakte quinoa bekend buiten Zuid-Amerika. Onderzoekers en voedingswetenschappers ontdekten de voedingswaarde van het zaad, en de vraag vanuit Noord-Amerika en Europa groeide snel. Dat zorgde ervoor dat boeren ook buiten de Andes quinoa begonnen te telen.
In Europa wordt quinoa inmiddels geteeld in landen als Nederland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De plant past zich goed aan aan verschillende klimaten, wat teelt op grote schaal buiten de Andes mogelijk maakt. Toch blijft het overgrote deel van de wereldproductie afkomstig uit Bolivia en Peru.
Is quinoa een graan?
Hoewel quinoa veel wordt gebruikt als graanvervanger, is het botanisch gezien geen graan. Het is een zaad van de plant Chenopodium quinoa, die familie is van spinazie en biet. Granen zoals tarwe en rijst zijn grassen; quinoa niet. Je eet bij quinoa dus eigenlijk de zaden van een kruidachtige plant, geen grassoort. Dat maakt quinoa van nature glutenvrij, wat het populair maakt bij mensen met een glutenintolerantie.
Van de Andes naar jouw bord
De reis van quinoa van het Andesgebergte naar supermarkten wereldwijd is relatief kort. Pas in de jaren negentig en rond de eeuwwisseling begon quinoa echt door te breken in westerse keukens. De groeiende interesse in plantaardig eten en glutenvrije voeding gaf het een extra duw. Inmiddels vind je quinoa in vrijwel elke Nederlandse supermarkt, zowel wit, rood als zwart, varianten die allemaal van dezelfde plant afkomstig zijn maar licht verschillen in smaak en bite.
Quinoa heeft dus een lange geschiedenis in de Andes, maar is pas de laatste decennia wereldwijd bekend geworden. Als je een pak quinoa in handen houdt, stamt de herkomst ervan in de meeste gevallen nog altijd uit Peru of Bolivia, het gebied waar dit zaad zijn oorsprong vindt en waar het al millennia lang wordt verbouwd.
Comments are closed.