Sesamzaad komt oorspronkelijk uit Afrika en Azië, met de plant Sesamum indicum als botanische naam. Sesam is waarschijnlijk een van de oudste gecultiveerde gewassen ter wereld en wordt al duizenden jaren verbouwd voor de olierijke zaadjes. Vandaag de dag groeit sesam vooral in tropische en subtropische gebieden over de hele wereld.
Waar komt sesamzaad vandaan: de oorsprong
De sesamplant (Sesamum indicum) behoort tot de familie Pedaliaceae. Wetenschappers gaan ervan uit dat sesam tot de oudste oliegewassen ter wereld behoort. De wilde voorouders van de plant zijn afkomstig uit sub-Sahara Afrika, maar de teelt ontwikkelde zich vroeg ook in Zuid-Azië, met name in het Indiase subcontinent. Zo zijn er aanwijzingen dat sesam al meer dan 5.000 jaar geleden werd verbouwd in het gebied dat nu India en Pakistan omvat.
Vanuit Zuid-Azië verspreidde sesam zich richting het Midden-Oosten en later naar China en andere delen van Azië. Archeologen hebben sesamzaadjes gevonden in opgravingen die duizenden jaren oud zijn, wat laat zien hoe diep de plant geworteld is in menselijke geschiedenis. De naam “sesam” klinkt in bijna elke taal vergelijkbaar, wat wijst op een gedeelde, oude handelsroute.
Welke landen verbouwen sesamzaad?
Sesam groeit het beste in warme, droge klimaten met veel zon. De grootste producenten zijn tegenwoordig landen als Tanzania, India, Sudan, Myanmar en China. Afrika en Azië samen zijn goed voor het overgrote deel van de wereldproductie. In Europa wordt sesamzaad vrijwel niet geteeld, wat betekent dat al het sesamzaad dat je in een Nederlandse supermarkt koopt, geïmporteerd is.
De plant zelf is vrij taai en kan groeien op arme, droge grond waar andere gewassen het moeilijk hebben. Dat maakt sesam populair in regio’s waar andere landbouwgewassen minder goed gedijen. De vruchten van de plant bevatten kleine capsules die openspringen als ze rijp zijn, waaruit de zaadjes vallen. Dit kenmerk is terug te horen in de uitdrukking “sesamstraat” en het sprookje “open sesam”.
Van veld naar tafel: hoe komt sesamzaad bij jou terecht?
Na de oogst worden de zaadjes gereinigd en soms geroosterd voor een intensere smaak. Daarna gaan ze de markt op als heel zaad, als sesamolie of als tahini (sesamzadenpasta). Via handelsbedrijven en voedselfabrikanten belanden de zaadjes uiteindelijk in producten zoals hamburgerbroodjes, crackers, sauzen en Aziatische gerechten.
Sesamzaad heeft een hoog oliegehalte, wat de reden is dat de plant al zo lang wordt verbouwd. Sesamolie wordt zowel in de keuken als in de cosmeticaindustrie gebruikt. Het zaad zelf is ook rijk aan mineralen zoals calcium, ijzer en magnesium, wat het een populaire toevoeging maakt aan allerlei voedingsmiddelen.
Waarom is de herkomst van sesamzaad interessant?
De lange geschiedenis van sesam maakt het een bijzonder gewas. Het reisde mee op oude handelsroutes van Afrika naar Azië en het Midden-Oosten, lang voordat de wereld zo verbonden was als nu. Tegelijk is sesamzaad een van de meest bekende oorzaken van voedselallergieën, wat de reden is dat het in Europa op etiketten verplicht vermeld moet worden als allergeen. Die combinatie van oeroude oorsprong en moderne relevantie maakt sesamzaad tot meer dan alleen een topping op een broodje.
Kortom: sesamzaad heeft zijn wortels in Afrika en Zuid-Azië, verspreide zich via oude handelsroutes over de rest van de wereld, en wordt vandaag de dag geteeld in tientallen landen in warme klimaatzones. Het is een van de oudste landbouwgewassen die we kennen, en het is nog altijd overal aanwezig in onze keuken.
Comments are closed.