Bulgur komt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten en Klein-Azië, een van de oudste landbouwgebieden ter wereld. Het graan wordt al duizenden jaren gegeten in landen als Turkije, Syrië, Libanon en Irak. De herkomst van bulgur is nauw verbonden met de geschiedenis van tarweteelt in de zogenoemde Vruchtbare Halve Maan, het gebied waar de mens voor het eerst tarwe begon te verbouwen.
Waar komt bulgur vandaan? De historische wortels
Bulgur is een graanproduct gemaakt van tarwe, meestal van durumtarwe (ook wel harde tarwe genoemd). De techniek om tarwe voor te koken, te drogen en te pletten bestaat al zeker drieduizend jaar. Oudere schriftelijke bronnen beschrijven vergelijkbare granen in Babylonische en Bijbelse teksten. In die tijd was het een praktische oplossing: door de tarwe te koken en vervolgens te drogen bleef het veel langer houdbaar, wat belangrijk was in tijden zonder koeling.
Het woord “bulgur” is van Turkse oorsprong. Naast “bulgur” zie je ook de schrijfwijzen “burghul” (in Arabisch sprekende landen) en “boergoel” (in het Nederlands). Al deze namen verwijzen naar hetzelfde product, maar de exacte uitspraak en spelling verschilt per regio. In Turkije is bulgur nog altijd een basisproduct in de keuken, vergelijkbaar met de rol die rijst in Aziatische landen speelt.
Hoe wordt bulgur gemaakt en wat maakt het bijzonder?
Bulgur ontstaat door een specifiek productieproces. Tarwekorrels worden eerst gedeeltelijk voorgekookt of gestoomd, daarna gedroogd en vervolgens gebroken of geplet tot verschillende grofheden. Door dit voorkoken heeft bulgur een groot voordeel: thuis hoef je het maar kort te weken of te koken voor het klaar is. Soms volstaat alleen heet water en een paar minuten wachten.
Dit proces is eeuwenoud en had oorspronkelijk een heel praktische reden. In warme klimaten bederft vers graan snel. Door de tarwe te koken en daarna goed te drogen konden mensen het maanden bewaren zonder dat het slecht werd. Nomadische volkeren in het Midden-Oosten namen gedroogde bulgur mee op lange reizen, omdat het licht, voedzaam en makkelijk te bereiden was.
In welke landen is bulgur traditioneel ingeburgerd?
Het gebruik van bulgur is het sterkst verankerd in de Turkse, Syrische, Libanese, Armeense en Iraakse keuken. In Turkije zijn gerechten als kısır (een salade met bulgur, tomaat en kruiden) en içli köfte (gevulde bulgurballetjes) volkskeuken. In de Libanese en Syrische keuken is tabbouleh misschien wel het bekendste gerecht met bulgur, al wordt dit buiten het Midden-Oosten soms ten onrechte gemaakt met couscous.
Via handelsroutes, migratie en later de opkomst van wereldkeukens verspreidde bulgur zich buiten zijn oorspronkelijke regio. In Europa en Noord-Amerika werd bulgur pas echt bekend in de tweede helft van de twintigste eeuw, mede door de groeiende interesse in gezonde en plantaardige voeding.
Bulgur versus andere graanproducten
Mensen verwarren bulgur soms met couscous of quinoa, maar het zijn heel andere producten. Couscous is gemaakt van griesmeel en wordt niet voorgekookt. Quinoa komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika en is geen tarwe. Bulgur is specifiek tarwe die voorgekookt en gedroogd is, wat het een unieke plek geeft tussen verse en bewerkte granen. Door het voorkookproces bevat bulgur ook relatief veel vezels en heeft het een lagere glycemische index dan gewone witte rijst of pasta.
Bulgur komt dus uit een van de oudste landbouwkulturen ter wereld en is via Turkije en het Midden-Oosten de rest van de wereld over gegaan. Wie bulgur eet, eet eigenlijk een stukje culinaire geschiedenis dat minstens drie millennia oud is.
Comments are closed.