Nougat komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied, maar de stad Montélimar in het zuiden van Frankrijk geldt als de bakermat van de nougat zoals die in West-Europa het bekendst is. Deze witte, taaie lekkernij op basis van honing, suiker, eiwitten en noten heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot ver voor onze tijdrekening.
Waar komt nougat vandaan: de vroegste oorsprong
De allervroegste voorlopers van nougat zijn al duizenden jaren oud. In het oude Midden-Oosten en de Arabische wereld werd een vergelijkbare zoetigheid gemaakt van honing, noten en eiwit. Perzen en Arabieren kenden al vroegtijdig snoep dat sterk leek op wat wij nu nougat noemen. Via de Arabische handelsroutes vond dit soort zoetwerk zijn weg naar het Middellandse Zeegebied, waaronder Spanje en Italië.
In Spanje kennen ze de “turrón”, in Italië de “torrone” en in het Midden-Oosten de “nougat” onder verschillende lokale namen. Al deze zoetigheden delen dezelfde basis: gekookte suiker of honing vermengd met luchtig geslagen eiwit, aangevuld met noten zoals amandelen, pistachenoten of hazelnoten. De precieze volgorde van verspreiding is niet met zekerheid vastgesteld, maar het is duidelijk dat de Arabische invloed op de Europese suikerkunde groot is geweest.
Montélimar: hét centrum van Franse nougat
De stad Montélimar, gelegen in de Drôme in het zuiden van Frankrijk, wordt al eeuwenlang geassocieerd met nougat. De streek rond Montélimar is van oudsher rijk aan amandelbomen en lavendel, twee ingrediënten die perfect aansluiten bij de productie van nougat. Lokale ambachtslieden ontwikkelden hier een eigen recept dat door de eeuwen heen verfijnd is.
Nougat uit Montélimar heeft zelfs een beschermde status gekregen. Wil je een nougat “de Montélimar” noemen, dan moet het product aan vaste eisen voldoen: een minimum aan amandelen, lavendelhoning en verse eiwitten. Dit beschermt de eeuwenoude traditie en zorgt dat toeristen en kopers weten wat ze kopen als ze de naam Montélimar zien.
De stad is zo nauw verbonden met dit snoep dat het een echte trekpleister is geworden. Langs de doorgaande route van Parijs naar de Franse Rivièra passeren reizigers van oudsher Montélimar, en nougat kopen was lange tijd een vaste gewoonte voor iedereen die langskwam.
Verschillende soorten nougat en hun herkomst
Niet alle nougat is hetzelfde. Er zijn globaal twee hoofdvarianten, die elk een eigen herkomst hebben:
- Witte nougat (nougat blanc): dit is de meest bekende variant in West-Europa. Hij is zacht of halfhard, wit van kleur door het eiwitschuim, en gevuld met amandelen of pistachenoten. De Franse nougat uit Montélimar valt in deze categorie.
- Bruine of harde nougat (nougat noir): gemaakt zonder eiwitten, maar met gekookte honing en noten. Dit type is knapperiger en donkerder van kleur. Hij is ouder en dichter bij de oorspronkelijke Arabische en Mediterrane versies.
Naast deze twee traditionele varianten bestaat er ook de zachte, chocoladeachtige nougat die je vindt in moderne snoepbars zoals de Mars of Snickers. Die variant heeft minder te maken met de ambachtelijke Mediterrane traditie en is een moderne industriële uitvinding uit de twintigste eeuw.
Hoe de naam “nougat” ontstond
De naam “nougat” komt waarschijnlijk van het Latijnse woord “nux”, wat noot betekent. Via het Oudprovençaals “nogat” (van “noga”, noot) belandde het woord in het Frans als “nougat”. Dat het woord via de zuidelijke, Occitaanse taalregio in het Frans terechtkwam, past goed bij de geografische herkomst van dit snoep in het mediterrane zuiden van Europa.
In het Nederlands zeggen we ook wel “noga”, wat dichter bij de oorspronkelijke Provençaalse uitspraak ligt. Beide vormen, nougat en noga, verwijzen naar hetzelfde product en dezelfde herkomst.
Nougat heeft dus een lange weg afgelegd: van de Arabische wereld via de Middellandse Zee naar het zuiden van Frankrijk, en van daaruit naar de rest van West-Europa. Montélimar speelt daarin een sleutelrol als de stad die deze zoetigheid heeft gevormd tot het product dat wij vandaag kennen.
Lees ook









