Het woord “challenge” betekent simpelweg uitdaging. Op internet staat het voor een specifieke opdracht die mensen uitvoeren en daarna delen via sociale media. Dat filmpje of die foto roept anderen op hetzelfde te doen. Zo verspreidt een challenge zich razendsnel over platforms zoals TikTok, Instagram en YouTube.

Hoe werkt een challenge op sociale media?

Een challenge begint meestal bij één persoon of een groep die een opdracht bedenkt en uitvoert. Ze zetten er een video of foto van online, vaak met een herkenbare naam of hashtag. Andere mensen zien dat, doen mee en plaatsen hun eigen versie. Ze taggen vrienden of volgers om hen ook uit te dagen. Op die manier groeit een challenge van een klein berichtje tot een wereldwijd fenomeen.

De hashtag speelt een grote rol. Dankzij een vaste hashtag, zoals #icebucketchallenge, vind je alle bijdragen op één plek terug. Zo zie je meteen hoeveel mensen er al meedoen en wat hun versie is.

Waarom doen mensen mee aan een challenge?

Er zijn verschillende redenen waarom een challenge zo aantrekkelijk is. Mensen willen ergens bij horen, lol hebben, zichzelf laten zien of een goed doel steunen. Challenges die een goed doel koppelen aan een grappige of spannende opdracht bereiken vaak de meeste mensen. Een bekend voorbeeld is de Ice Bucket Challenge, waarbij mensen een emmer ijskoud water over zichzelf heen gooiden om geld op te halen voor onderzoek naar een spierziekte.

Anderen doen mee omdat vrienden hen uitdagen. Door iemand persoonlijk te taggen, voelt de uitdaging direct en persoonlijk aan. Dat maakt het moeilijker om te weigeren en zorgt er tegelijk voor dat de challenge zich blijft verspreiden.

Welke soorten challenges bestaan er?

Niet elke challenge is hetzelfde. Er zijn grote verschillen in onderwerp, moeilijkheidsgraad en doel. Grofweg zijn er een paar herkenbare typen:

• Goede doel challenges: Je voert een opdracht uit en roept anderen op geld te doneren of zelf mee te doen. De Ice Bucket Challenge is het bekendste voorbeeld.
• Fitness- en sportchallenges: Denk aan dertig dagen elke dag een bepaalde oefening doen en je voortgang bijhouden. Populair op Instagram en YouTube.
• Dance challenges: Een specifieke dans of beweging nadoen op een bepaald nummer. Heel populair op TikTok.
• Food challenges: Zo snel of zo veel mogelijk iets eten, of juist iets eten wat erg pittig of vreemd smaakt.
• Creatieve challenges: Kunstwerken maken, tekeningen natekenen of foto’s nabootsen. Geschikt voor mensen die niet per se voor de camera willen.

De meeste challenges zijn onschuldig en bedoeld voor plezier of verbinding. Toch zijn er ook uitdagingen die gevaarlijk zijn. Het is goed om te weten waar een challenge op neerkomt voordat je meedoet.

Wanneer is een challenge gevaarlijk?

Sommige challenges vragen om gedrag dat risico’s met zich meebrengt. Denk aan opdrachten waarbij mensen stunts uitvoeren, gevaarlijke stoffen aanraken of zichzelf blootstellen aan extreme situaties. Zulke challenges halen ook het nieuws, juist omdat er iets fout gaat.

Het is slim om jezelf altijd een paar vragen te stellen voordat je meedoet: Kan ik dit veilig doen? Wat zijn de mogelijke gevolgen? Wie is de bron van deze challenge? Als het antwoord niet duidelijk is of als je twijfelt, is het verstandig om niet mee te doen. Ouders en kinderen doen er goed aan om dit samen te bespreken, zeker als het om jongeren gaat die actief zijn op sociale media.

Challenges buiten sociale media

Het woord “challenge” wordt ook buiten sociale media gebruikt. In het onderwijs staat het soms voor een leeropdracht waarbij leerlingen of studenten werken aan een echte maatschappelijke vraag. In het bedrijfsleven of bij gemeenten kan het gaan om een uitdaging waarbij bewoners of organisaties laten zien dat zij een taak beter of slimmer kunnen uitvoeren dan de huidige aanpak. De kern blijft hetzelfde: een uitdaging aannemen en laten zien wat je kunt.

Zo doe je veilig mee aan een challenge

• Zoek op wat de challenge inhoudt voordat je begint.
• Controleer of de opdracht veilig is voor jouw situatie.
• Kijk of de challenge een betrouwbare bron of een goed doel heeft.
• Betrek anderen pas als je zeker weet dat het geen risico’s oplevert.
• Stel je eigen grenzen en doe niet mee alleen omdat anderen druk uitoefenen.
• Deel je bijdrage alleen op platforms en met instellingen die jou dat goede gevoel geven.

Van uitdaging naar verbinding

Een challenge is in de basis een uitdaging die mensen met elkaar verbindt via internet. Of het nu gaat om lachen, sporten, dansen of geld inzamelen, de kracht zit in het samen doen en delen. Zolang je goed nadenkt over veiligheid en bewust kiest wanneer je meedoet, kan een challenge gewoon veel plezier opleveren.

Veelgestelde vragen

Waar komt de populariteit van challenges vandaan?
Challenges worden populair doordat sociale media het makkelijk maken om iets te delen en anderen persoonlijk uit te dagen. Een herkenbare hashtag zorgt ervoor dat iedereen de bijdragen terugvindt. De combinatie van meedoen, kijken en uitdagen maakt het aantrekkelijk voor grote groepen mensen tegelijk.

Moet je een challenge altijd accepteren als je getagd wordt?
Nee, je bent nooit verplicht om een challenge te accepteren. Ook als vrienden je taggen, is het volledig jouw keuze om wel of niet mee te doen. Een beleefde manier om te weigeren is simpelweg niets te posten of vriendelijk te laten weten dat je er niet aan meedoet.

Zijn challenges alleen voor jongeren?
Challenges zijn zeker niet alleen voor jongeren. Veel challenges bereiken alle leeftijdsgroepen, zeker als ze gekoppeld zijn aan een goed doel of een herkenbaar thema. De Ice Bucket Challenge trok bijvoorbeeld mensen van alle leeftijden aan, wereldwijd.

Hoe herken je een gevaarlijke challenge?
Een gevaarlijke challenge vraagt je vaak om iets te doen wat pijn kan veroorzaken, extreme risico’s met zich meebrengt of waarbij je lichaam of gezondheid in het geding komt. Als de opdracht ongemakkelijk aanvoelt of als je de bron niet kunt controleren, is voorzichtigheid geboden. Kijk ook of er al berichten zijn over ongelukken rondom die specifieke challenge.