Halloumi komt van het eiland Cyprus. Deze kaas heeft zijn wortels diep in de Cypriotische keuken en cultuur, en wordt al eeuwen gemaakt op dit eiland in de oostelijke Middellandse Zee. Het is geen kaas die toevallig populair is geworden in de rest van de wereld; de oorsprong is heel specifiek en onlosmakelijk verbonden met Cyprus.
Waar komt halloumi vandaan: Cyprus als bakermat
Halloumi is een traditionele Cypriotische kaas. Het eiland Cyprus ligt in het oostelijke deel van de Middellandse Zee, ten zuiden van Turkije en ten westen van Syrië en Libanon. Juist die ligging verklaart waarom halloumi invloeden heeft uit zowel de Griekse als de Turkse en Arabische keuken. De naam verschilt dan ook per taal: in het Grieks heet de kaas χαλλούμι (challoúmi), in het Turks hellim, en in het Arabisch حلوم (hallūm).
De exacte oorsprong van het recept is moeilijk terug te voeren op één moment of één groep mensen. Wat duidelijk is, is dat halloumi al eeuwenlang op Cyprus wordt gemaakt, en dat zowel Grieks-Cypriotische als Turks-Cypriotische gemeenschappen de kaas kennen en maken. Het recept is door generaties heen doorgegeven en aangepast aan de lokale beschikbaarheid van melk.
Van welke melk wordt halloumi gemaakt?
Traditionele halloumi wordt gemaakt van een mengsel van geiten- en schapenmelk. Soms wordt ook koemelk gebruikt, of een combinatie van alle drie. Op Cyprus werd van oudsher vooral geiten- en schapenmelk gebruikt, omdat die dieren goed gedijden in het droge, rotsachtige landschap van het eiland. Koeien zijn later een grotere rol gaan spelen, zeker in de commerciële productie voor export.
Het bijzondere aan halloumi zit in de manier waarop het gemaakt wordt. De wrongel wordt verwarmd en gekneed, waarna de kaas een hoge smelttemperatuur krijgt. Daardoor kun je halloumi roosteren of bakken zonder dat het smelt. Dat is precies waarom de kaas zo populair is geworden op de barbecue en in de pan.
De beschermde status van halloumi
Na jaren van discussie heeft de Europese Unie halloumi erkend als een kaas met een beschermde oorsprongsbenaming (BOB). Dat betekent dat alleen kaas die op Cyprus is gemaakt en voldoet aan de traditionele productiestandaarden de naam “halloumi” mag dragen in de EU. In het Engels staat de beschermde naam als “Halloumi”, in het Grieks als “Χαλλούμι”. Deze erkenning bevestigt formeel dat de herkomst van halloumi Cyprus is, en nergens anders.
De beschermde status was lang een twistpunt, onder meer over de vraag hoeveel schapenmelk of geitenmelk een kaas minimaal moet bevatten om de naam te mogen dragen. Dat laat zien hoe serieus Cyprus de eigen kaasidentiteit neemt.
Hoe halloumi de wereld over ging
Vanuit Cyprus verspreidde halloumi zich eerst naar de buurlanden in het Midden-Oosten en naar Griekenland. Later, vooral vanaf de jaren tachtig en negentig van de twintigste eeuw, groeide de export naar West-Europa en verder. In landen als het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Zweden werd halloumi een bekend product in supermarkten. De opkomst van vegetarisch eten speelde daarbij een grote rol: halloumi is stevig genoeg om een stuk vlees op de barbecue te vervangen.
Vandaag de dag is halloumi een van de meest bekende exportproducten van Cyprus. De kaas is wereldwijd verkrijgbaar, maar de roots liggen altijd op hetzelfde eiland in de Middellandse Zee, waar mensen al eeuwen lang dit unieke kaasrecept in ere houden.
Comments are closed.