Een nieuw vlekje op je huid en je weet niet of je er iets mee moet? Verdachte plekjes op de huid herkennen draait vaak om een paar duidelijke kenmerken: ze veranderen van vorm of kleur, hebben onregelmatige randen, of zien er anders uit dan de andere plekjes op je huid. Hoe precies zo’n verdacht plekje eruitziet, hangt af van het type. Hieronder lees je waar je op moet letten.
Niet alle plekjes zijn hetzelfde
Er zijn verschillende soorten huidaandoeningen die verdacht kunnen zijn. De bekendste zijn het melanoom, het basaalcelcarcinoom en het plaveiselcelcarcinoom. Ze zien er allemaal anders uit, en ook de plek waar ze voorkomen verschilt. Toch zijn er een aantal kenmerken die bij meerdere soorten terugkomen en die je zelf kunt checken.
Hoe zien verdachte plekjes op de huid eruit?
Een melanoom is een van de gevaarlijkere vormen van huidkanker. Het begint vaak als een veranderende moedervlek of een nieuw donker vlekje. Dermatologen gebruiken hiervoor de ABCDE-regel om te beoordelen of een moedervlek verdacht is:
- A van Asymmetrie: de twee helften van het plekje zijn niet gelijk aan elkaar.
- B van Begrenzing: de rand is onregelmatig, gekarteld of vaag.
- C van Kleur: het plekje heeft meerdere kleuren, zoals bruin, zwart, rood of wit door elkaar.
- D van Diameter: het plekje is groter dan ongeveer 6 millimeter, ruwweg de grootte van een gum.
- E van Evolutie: het plekje verandert zichtbaar, het groeit, jeukt, bloeit of korstje vormt zich.
Herken je één of meer van deze punten bij een plekje op jouw huid? Ga dan naar de huisarts.
Hoe ziet een basaalcelcarcinoom eruit?
Een basaalcelcarcinoom ziet er vaak anders uit dan een melanoom. Het begint als een klein, glanzend bultje of knobbeltje, soms met een parelachtig randje. Het kan ook lijken op een zweertje dat maar niet geneest, of op een plek met eczeem. Soms ziet het er uit als een gewone moedervlek. Wat opvalt: een basaalcelcarcinoom doet geen pijn en jeukt niet. Juist daardoor valt het vaak niet meteen op. Het groeit langzaam en zit meestal op plaatsen die veel zon hebben gehad, zoals het gezicht, de nek of de oren.
Wanneer is een plekje echt reden voor zorg?
Naast de ABCDE-kenmerken zijn er andere signalen die aangeven dat een plekje het nakijken waard is. Let op het volgende:
- Een wond of zweertje dat na drie weken nog niet is genezen.
- Een plekje dat begint te bloeden zonder dat je er iets mee hebt gedaan.
- Een korstje dat steeds terugkomt op dezelfde plek.
- Een vlekje dat jeukt, pijn doet of schilfert.
- Een nieuw plekje dat er duidelijk anders uitziet dan de rest van je huid.
- Een moedervlek die verandert, groter wordt of van kleur verschiet.
Je hoeft niet alle signalen tegelijk te zien. Eén verdacht kenmerk is al genoeg om contact op te nemen met je huisarts.
Hoe controleer je je eigen huid?
Je kunt jezelf regelmatig controleren. Doe dit bij goed licht, bij voorkeur na het douchen. Bekijk je hele lichaam: ook je rug, de onderkant van je voeten, je hoofdhuid en de ruimtes tussen je vingers. Gebruik een spiegel voor plekken die je moeilijk kunt zien, of vraag iemand anders om te helpen. Let bij elke controle op nieuwe plekjes en op bestaande vlekjes die veranderen. Doe dit bij voorkeur een paar keer per jaar, zodat je veranderingen sneller opmerkt.
Ga op tijd naar de huisarts
Twijfel je over een plekje op je huid? Wacht dan niet te lang. Een huisarts kan snel beoordelen of verder onderzoek nodig is. Huidkanker is goed te behandelen als het vroeg wordt ontdekt. Je hoeft echt geen zekerheid te hebben dat er iets mis is om een afspraak te maken. Twijfel is al reden genoeg.
Veelgestelde vragen
Hoe verschilt een gewone moedervlek van een verdacht plekje?
Een gewone moedervlek heeft een regelmatige vorm, een egale kleur en een duidelijke rand. Een verdachte moedervlek is asymmetrisch, heeft onregelmatige of vage randen, bevat meerdere kleuren of verandert zichtbaar in de loop van de tijd. Verandert een moedervlek bij jou? Laat hem dan controleren.
Kan een verdacht plekje ook op een plek zitten die nooit in de zon komt?
Ja, dat kan. Hoewel de meeste verdachte plekjes ontstaan op huid die veel zonlicht heeft gehad, kunnen ook plekken zoals de voetzolen, de ruimte tussen de tenen of de huid onder nagels aangetast raken. Controleer dus ook die plekken bij je maandelijkse huidcheck.
Is jeuken of pijn altijd een teken dat een plekje gevaarlijk is?
Niet per se. Een basaalcelcarcinoom doet bijvoorbeeld geen pijn en jeukt niet. Tegelijk kan een plekje dat wel jeukt of bloeit een signaal zijn dat er iets verandert. Jeuken of bloeden zijn reden om het te laten bekijken, maar de afwezigheid van klachten betekent niet automatisch dat een plekje onschuldig is.
Wat is de ABCDE-regel precies?
De ABCDE-regel is een hulpmiddel om te beoordelen of een moedervlek of vlekje verdacht is. De letters staan voor Asymmetrie, Begrenzing, Kleur, Diameter en Evolutie. Voldoet een plekje aan één of meer van deze kenmerken, dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan voor een beoordeling.
Comments are closed.